Een oververhitte motor in de Volkswagen Up komt regelmatig voor door lekkage van de waterpomp, falen van het koelsysteem of storingen in sensoren. Dit leidt tot ernstige motorschade. Deze problemen herken je vaak. Je voorkomt ze met gericht onderhoud. Weet wat je doet als het temperatuurlampje op het dashboard gaat branden.
Waterpomp lekkage veroorzaakt oververhitting
De waterpomp circuleert koelvloeistof door het hele koelsysteem. Als deze uitvalt, stopt de circulatie en loopt de motor snel heet. Waterpompen falen vaak door slijtage van het lager of beschadiging van de afdichting. Je herkent een defecte waterpomp aan kleine lekkages onder het voertuig. Deze lekkages zitten meestal aan de voorkant. Controleer regelmatig of er plassen koelvloeistof onder je auto liggen na parkeren.
Laat een defecte waterpomp direct vervangen door een garage. Rijd niet door met een lekkende pomp. Dit leidt vrijwel zeker tot oververhitting en kostbare motorschade.
‘ Vul nooit met gewoon kraanwater of gedestilleerd water. ’
Koelvloeistofproblemen leiden tot hoge motortemperaturen
Onvoldoende koelvloeistof is een vaak voorkomende oorzaak van oververhitting. Lekkages in het koelsysteem of verdamping van de vloeistof veroorzaken dit probleem. Controleer minimaal eens per twee weken het niveau in het expansievat. Het niveau moet tussen de minimum- en maximummarkeringen staan.
Het gebruik van verkeerde koelvloeistof leidt ook tot problemen. Vul nooit met gewoon kraanwater of gedestilleerd water. Koelvloeistof heeft speciale eigenschappen die water niet bezit:
- Het kookt bij een hogere temperatuur dan water
- Het bevat additieven die roest en corrosie voorkomen
- Het beschermt het systeem bij vorst
- Het smeert bewegende delen zoals de waterpomp
Gebruik altijd originele of goedgekeurde koelvloeistof. Deze is geschikt voor je Volkswagen Up. Vervang de koelvloeistof elke 30.000 kilometer of na twee jaar, afhankelijk van wat het eerst komt.
Verstopte radiateur vermindert koelcapaciteit
Een vervuilde of beschadigde radiateur verhoogt de temperatuur snel. Radiatorvinnen raken verstopt. Vuil, bladeren, modder en stof veroorzaken dit. Dit belemmert de luchtstroom en vermindert de koelcapaciteit aanzienlijk. In oudere voertuigen hoopt corrosie zich op. Dit verlaagt de werking van de radiateur.
Controleer regelmatig de radiateur aan de voorzijde van de auto. Verwijder zichtbaar vuil en bladeren met een zachte borstel. Bij hardnekkige vervuiling of beschadiging heb je reiniging of vervanging nodig. Laat dit doen door een specialist. De radiatorluchtinlaat raakt ook verstopt. De koelvloeistof koelt dan niet voldoende af.
Defecte thermostaat blokkeert koelvloeistofcirculatie
De thermostaat regelt de koelvloeistof die naar de motor stroomt. Dit onderdeel opent en sluit afhankelijk van de motortemperatuur. De thermostaat zit vast in gesloten positie. De vloeistof circuleert niet en de temperatuur stijgt snel. Dit is een van de meest waarschijnlijke oorzaken bij plotselinge oververhitting.
Een defecte thermostaat herken je aan snelle temperatuurstijging, terwijl de onderste radiatorslang koud blijft. Vervanging van de thermostaat is relatief eenvoudig en voorkomt ernstige motorschade.
‘ Als deze ventilator niet werkt, raakt de motor oververhit, vooral in stilstaand verkeer of bij warm weer. ’
Elektrische ventilator moet tijdig inschakelen
De elektrische radiatorventilator schakelt automatisch in wanneer de motortemperatuur stijgt. Als deze ventilator niet werkt, raakt de motor oververhit, vooral in stilstaand verkeer of bij warm weer. Mogelijke oorzaken zijn een defecte ventilatormotor, kapotte relais of storingen in sensoren. Deze storingen activeren de ventilator niet.
Test de ventilator. Start de motor. Warm hem op. De ventilator moet inschakelen zodra de motor de normale bedrijfstemperatuur bereikt, rond 90 graden Celsius. Hoor je de ventilator niet draaien, laat dit dan direct controleren.
Lekkende of verstopte slangen belemmeren de doorstroom
Radiatorslangen voeren koelvloeistof tussen de motor, radiateur en expansievat. Verstopte slangen belemmeren de circulatie van koelvloeistof door de motor. De temperatuur loopt op. Deze leidingen scheuren of lekken. Ouderdom en slijtage veroorzaken dit.
Inspecteer radiatorslangen regelmatig op scheuren, lekkages en verkleuring. Dit doe je minimaal eens per maand. Vervang slangen die zacht aanvoelen of bulten vertonen. Vervang ook slangen met zichtbare beschadigingen. Dit voorkomt dat ze volledig falen tijdens het rijden.
Luchtzakken in het koelsysteem verstoren de koeling
Luchtzakken in het koelsysteem veroorzaken ernstige oververhittingsproblemen. Lucht brengt warmte minder goed over dan koelvloeistof, waardoor lokale oververhitting ontstaat. Luchtzakken ontstaan na het bijvullen van koelvloeistof. Ze ontstaan ook na reparaties aan het koelsysteem.
De kachel in de auto werkt niet goed of helemaal niet. Dit is een hint dat je luchtzakken hebt. De motor is dan wel warm. Het verwijderen van luchtzakken vereist een speciaal vulproces. Dit proces verwijdert alle lucht uit het systeem. Dit is werk voor een specialist. Deze heeft de juiste apparatuur.
‘ “Dit veroorzaakt ernstige brandwonden.” ’
Wat te doen als je motor oververhit raakt
Het temperatuurlampje gaat branden. De temperatuurmeter komt in het rode gebied. Handel dan direct. Stop veilig aan de kant van de weg. Zet de motor uit. Dit voorkomt verdere schade aan de motor. Open de motorkap niet meteen. Zowel de motor als de koelvloeistof zijn extreem heet.
Wacht minimaal 15 tot 30 minuten voordat je naar de motorkap kijkt. Het koelsysteem staat onder hoge druk. Het openen van de radiateurslang of expansievat direct na oververhitting is gevaarlijk. Dit veroorzaakt ernstige brandwonden. Controleer daarna het koelvloeistofniveau en zoek naar zichtbare lekkages.
Vul indien nodig koelvloeistof bij. Start de motor pas als deze voldoende is afgekoeld. Er zijn geen zichtbare lekkages. Rijd dan voorzichtig naar de dichtstbijzijnde garage. Bij lekkages heb je afslepen nodig. Bij herhaalde oververhitting is afslepen ook noodzakelijk.
Preventief onderhoud voorkomt de meeste problemen
Regelmatig onderhoud voorkomt de meeste oververhittingsproblemen. Controleer het koelvloeistofniveau minimaal eens per twee weken en vul bij als het onder de minimummarkering staat. Vervang de koelvloeistof volgens het onderhoudsschema van de fabrikant.
Reinig de radiatorvinnen regelmatig met een zachte borstel. Dit verwijdert vuil en bladeren. Inspecteer de radiatorslangen op beschadigingen. Vervang deze bij twijfel. Test de ventilator. Warm de motor op. Controleer of deze inschakelt. Deze eenvoudige controles voorkomen veel problemen en dure reparaties.
Professionele diagnose bij aanhoudende problemen
Sommige controles voer je thuis uit. Voorbeelden zijn het koelvloeistofniveau en de staat van de radiatorslangen. Veel oververhittingsproblemen vereisen professionele diagnostiek. Het testen van de thermostaat doe je thuis. Neem deze uit. Dompel hem onder in heet water. De thermostaat moet uitzetten als deze werkt.
Elektronische sensoren, relais en complexe lekken vereisen meestal speciaal gereedschap. Ze vragen ook diagnostische apparatuur. Garagebedrijven diagnosticeren wat het probleem is met het koelsysteem. Dit duurt ongeveer een tot twee uur. Wacht niet te lang met professionele hulp. Oververhitting veroorzaakt ernstige motorschade. Deze schade is veel duurder dan tijdige reparatie.
Op de website van Carnews vind je veel meer informatie over onderhoud. Je vindt ook informatie over vaak voorkomende problemen. Ontdek meer artikelen die je helpen bij het onderhoud van je auto.
Veel gestelde vragen
Zet de auto zo snel mogelijk veilig aan de kant, schakel de motor uit en laat de motor minimaal 15–30 minuten afkoelen. Open in de tussentijd de motorkap niet en draai nooit direct de radiateur- of koelvloeistofdop los, om verbrandingsgevaar te voorkomen. Controleer na afkoeling het koelvloeistofniveau en zichtbare lekkages, maar vul alleen bij als de motor duidelijk is afgekoeld. Neem bij blijvende of herhaalde oververhitting zo snel mogelijk contact op met een garage voor professionele diagnose om motorschade te voorkomen.
De meest voorkomende oorzaken van oververhitting bij de Volkswagen Up! zijn een te laag of verkeerd type koelvloeistof, lekkende of verstopte radiateurslangen en een vervuilde of beschadigde radiateur. Ook een vastzittende thermostaat, een falende waterpomp of een niet werkende elektrische radiatorventilator komen vaak voor. Je herkent oververhitting aan een snel oplopende temperatuurmeter, waarschuwingslampjes, verlies van koelvloeistof onder de auto en soms wegvallende interieurverwarming (lucht in het systeem). Stop bij oververhitting direct veilig, zet de motor uit en laat het systeem afkoelen voordat je iets onder de motorkap controleert.
Voorkom oververhitting door het koelvloeistofpeil regelmatig te controleren, tijdig (om de 2 jaar of 30.000 km) te verversen en altijd de juiste, door de fabrikant voorgeschreven koelvloeistof te gebruiken. Houd de radiateur en luchtinlaat schoon van vuil en laat slangen, radiateur en waterpomp periodiek op lekkages en verstoppingen controleren. Controleer of de koelventilator goed inschakelt wanneer de motor warm wordt en laat een defecte thermostat of sensor direct vervangen. Laat bij twijfel het complete koelsysteem door een garage op druk testen en ontluchten om luchtzakken te voorkomen.
Oververhitting kan leiden tot kromtrekken van de cilinderkop, een doorgebrande koppakking, interne motorschade en in extreme gevallen vastlopen van de motor. Signalen hiervan zijn een snel oplopende temperatuurmeter, een rood of knipperend temperatuur-/koelvloeistoflampje op het dashboard en kokende of ontsnappende stoom onder de motorkap. Je kunt ook verlies van motorvermogen, een rokende uitlaat en een sterke koelvloeistofgeur opmerken. Soms valt op dat de interieurverwarming niet goed meer werkt, wat ook op problemen in het koelsysteem duidt.
Bij de Volkswagen Up! zijn vooral lekkages of een te laag niveau van de koelvloeistof, verstopte of poreuze slangen en vervuilde of beschadigde radiateurs aandachtspunten. Let extra op een slecht werkende thermostaat of waterpomp, omdat die vaak de oorzaak zijn van plotselinge oververhitting. Controleer ook of de elektrische koelventilator tijdig inschakelt, want storingen aan de fan, het relais of de temperatuursensor komen voor. Regelmatig koelvloeistof verversen, slangen en radiator visueel inspecteren en de ventilatorwerking testen helpt veel problemen voorkomen.
