De rubberen trillingsdemper van de krukaspoelie laat bij veel BMW 1 Serie-modellen los. Het gaat om de variant met een 1.5-liter motor en drie cilinders. Daardoor stoppen de dynamo en waterpomp. Het laadstroomlampje gaat dan branden en de motor loopt acuut risico op oververhitting. Ontdek wat er precies gebeurt en hoe je dit tijdig herkent.
Wat gaat er mis bij de trillingsdemper
De trillingsdemper krukas wordt ook wel harmonic balancer genoemd. Dit is een poelie met een rubberlaag die trillingen dempt. De trillingsdemper zit aan de voorkant van de motor. Hij dempt trillingen van de krukas. Deze poelie drijft via een riem de dynamo en waterpomp aan. Het onderdeel bestaat uit een stalen schijf met een rubberen tussenlaag die de trillingen opvangt. Bij de 1.5-liter motor met drie cilinders van de BMW 1 Serie faalt deze rubberen laag regelmatig.
Het rubber laat los. Daarna draait de buitenste ring niet meer synchroon met de krukas. De riem slipt of stopt helemaal. Hierdoor levert de dynamo geen stroom meer en pompt de waterpomp geen koelvloeistof meer rond. Dit gebeurt vaak zonder duidelijke waarschuwing vooraf. Veel eigenaren merken pas tijdens het rijden dat het laadstroomlampje op het dashboard van de BMW 1 Series verschijnt.
‘ Stop daarom direct bij het oplichten van dit lampje. ’
Wat betekent het laadstroomlampje bij de BMW 1 Serie 118i
Het laadstroomlampje in de vorm van een batterij geeft aan dat de dynamo geen lading meer levert. Zonder werkende dynamo rijdt je auto op acculading. Deze acculading raakt snel op. Tegelijk stopt de waterpomp met het rondpompen van koelvloeistof. De motortemperatuur loopt daardoor snel op.
Je blijft rijden. De motor raakt dan binnen enkele minuten oververhit. Dit kan leiden tot lekkage van de koppakking. Een koppakking is de afdichting tussen cilinderkop en motorblok. Ook kan de cilinderkop kromtrekken of kan er zelfs een volledige motorschade ontstaan. Stop daarom direct bij het oplichten van dit lampje. Schakel de auto uit en laat hem afkoelen voordat je verder rijdt of hulp inschakelt.
Waarom faalt de trillingsdemper bij dit model
De 1.5-liter motor heeft drie cilinders. Een driecilinder is een motor met drie verbrandingskamers. Deze produceert meer trillingen dan een viercilinder met vier verbrandingskamers. Dit komt door de ongelijke ontstekingsvolgorde. Dat legt extra spanning op de rubberen laag in de trillingsdemper. Na verloop van tijd verslechtert het rubber door:
- Hitte vanuit de motor die het rubber bros maakt
- Constante vibraties die scheurtjes veroorzaken
- Wisselende belasting bij accelereren en remmen
- Leeftijd en kilometerstand, vooral boven de 100.000 kilometer
De BMW F40 1 Serie heeft de B38-motor. Dit is een driecilinder benzinemotor met 1.5 liter inhoud. Bij dit model komt dit probleem vaker voor. Andere BMW-modellen hebben dit minder vaak. Eigenaren van de 118i melden online regelmatig dit defect. Ook de 116i en 120i met dezelfde motoropbouw kunnen hiermee te maken krijgen.
Symptomen voordat de demper compleet faalt
De trillingsdemper geeft soms signalen. Dit gebeurt voordat hij helemaal breekt. Let op de volgende waarschuwingen:
- Een kloppend of tikkend geluid aan de voorkant van de motor, vooral bij lage toeren
- Trillingen in het stuur of de carrosserie tijdens accelereren
- Metaalachtig geluid bij het draaien van het stuur. De motor draait dan stationair.
- Zichtbare scheuren in het rubber van de poelie bij controle onder de motorkap
Je hoort of voelt deze signalen. Laat de trillingsdemper dan zo snel mogelijk controleren. Een preventieve vervanging voorkomt dat je met pech langs de weg komt te staan.
‘ Let op: forceer niet te hard om schade aan de krukas te voorkomen. ’
Hoe vervang je de trillingsdemper krukaspoelie
Het vervangen van de trillingsdemper vereist basiskennis van motoronderhoud. Ook heb je het juiste gereedschap nodig. Volg deze stappen:
Toegang tot de poelie
Zet het voorwiel aan de rechterkant in de uiterste stand naar links. Dit geeft meer ruimte om bij de poelie te komen. De krukaspoelie is de poelie op het uiteinde van de krukas. Verwijder zo nodig het voorwiel helemaal voor optimale toegang. Demonteer de onderbescherming onder de motor als deze de poelie blokkeert.
Verwijderen van de oude demper
Gebruik een ringsleutel om de krukasbouten aan de achterkant vast te zetten. Deze bouten zitten op het vliegwiel aan de achterkant van de krukas. Dit voorkomt dat de krukas meedraait. Draai de centrale bout van de poelie los. Gebruik hiervoor vaak een inbussleutel of zeskantdop. Poelies zijn de schijven die via riemen andere onderdelen aandrijven. Bij vastzittende exemplaren kan een zachte hamerslag helpen. Tik de poelie dan voorzichtig los. Let op: forceer niet te hard om schade aan de krukas te voorkomen.
Installeren van de nieuwe demper
Reinig de aansluiting op de krukas voordat je de nieuwe demper plaatst. Breng lichte smering aan op de schroefdraad van de centrale bout. Plaats de nieuwe poelie en draai de bout handvast aan. Gebruik een momentsleutel om de bout aan te draaien. Volg hierbij de fabrieksspecificatie. Dit is het aanhaalkoppel dat de fabrikant voorschrijft. Controleer dat de schroefdraad door een eventuele borgmoer steekt voor correcte vergrendeling.
Zet alle onderdelen terug in omgekeerde volgorde. Test na montage de motor op stationair toeren. Luister daarna naar ongebruikelijke geluiden. Rij voorzichtig een korte testronde en controleer opnieuw.
Kosten en onderdeelkeuze
Een originele BMW trillingsdemper kost tussen de 150 en 250 euro. Dit prijsverschil hangt af van de leverancier en het type. Aftermarket varianten zijn vaak goedkoper, vanaf ongeveer 80 euro. Let bij de keuze op kwaliteit. Goedkoop rubber slijt sneller. Dit kost je uiteindelijk meer geld en gedoe.
De arbeidstijd voor vervanging ligt tussen één en twee uur. De exacte duur hangt af van de toegankelijkheid van de poelie. Ook speelt de ervaring van de monteur een rol. Reken bij een garage op totale kosten tussen de 250 en 400 euro inclusief onderdelen en arbeid. Doe je het zelf, dan houd je alleen de onderdeelkosten over.
Is dit probleem wijdverspreid bij de F40 BMW 1 Serie
Het defect aan de trillingsdemper komt bij de F40-generatie BMW 1 Serie vaker voor. Het betreft specifiek de uitvoering met driecilinder. Dit is de motor met drie verbrandingskamers. Andere BMW-modellen hebben dit probleem minder vaak. Op forums en in eigenaargroepen melden meerdere rijders dit probleem, met name bij auto’s ouder dan vijf jaar of met meer dan 80.000 kilometer op de teller.
BMW heeft geen officiële terugroepactie uitgegeven voor dit onderdeel. Een terugroepactie is een fabrieksoproep waarbij een defect kosteloos wordt verholpen. Dat betekent dat vervanging voor eigen rekening komt, tenzij je auto nog onder garantie valt. Preventief onderhoud is daarom verstandig, zeker als je auto de 100.000 kilometer nadert.
‘ Een kleine investering nu bespaart je een dure motorschade later. ’
Voorkom grotere schade met tijdige controle
Controleer de trillingsdemper bij elke grote onderhoudsbeurt. Let hier ook op bij een riemwissel. Hiermee wordt de vervanging van de multiriem bedoeld. Een snelle visuele inspectie toont vaak al scheurtjes of loslating van het rubber. Twijfel je of de demper nog goed vastzit? Een monteur kan tijdens een proefrit voelen of de demper loskomt. Hij houdt dan de hand onder de auto bij de poelie. Dit doet hij tijdens het accelereren.
Vervang de demper preventief bij kilometerstanden boven de 100.000 kilometer. Dit is vooral verstandig als je regelmatig sportief rijdt. Ook zwaar belasten van de auto vraagt om preventieve vervanging. Een kleine investering nu bespaart je een dure motorschade later. Let ook op het laadstroomlampje. Brandt deze tijdens het rijden? Stop dan direct en schakel de motor uit.
Op de website van Carnews vind je veel meer informatie over veelvoorkomende autoproblemen, onderhoudstips en praktische handleidingen. Deze gelden voor verschillende merken en modellen. Ontdek meer en blijf op de hoogte van alles wat je als autoliefhebber moet weten.
Veel gestelde vragen
De trillingsdemper op de krukas van een BMW 1 Serie dempt de harmonische trillingen die ontstaan door de onregelmatige verbranding in de motor. Hierdoor loopt de motor rustiger en worden onderdelen zoals lagers, aandrijfriemen, dynamo en waterpomp beschermd tegen overmatige belasting. Dit is belangrijk om voortijdige slijtage en mogelijke motorschade te voorkomen. Bij defect of slijtage kunnen tikkende of kloppende geluiden ontstaan en kan uiteindelijk ernstige schade optreden.
Symptomen van een defecte trillingsdemper bij een BMW 1 Serie zijn vooral kloppende of tikkende geluiden aan de voorkant van de motor, met name bij lage toeren of tijdens accelereren. Je kunt ook riemslip of een schurend metaal-op-metaal geluid ervaren als het rubberdeel is versleten en de poelie loskomt. Soms merk je onrustige motorloop en trillingen doordat de harmonische trillingen in de krukas niet meer goed worden gedempt. Bij ernstige slijtage kan er zichtbare speling of beschadiging aan de poelie en riem zijn.
Een defecte trillingsdemper kan ervoor zorgen dat de krukas overmatig trilt, wat leidt tot extra slijtage of zelfs schade aan lagers, riemen en aangrenzende motoronderdelen. Het rubberdeel kan verder scheuren waardoor de poelie losraakt, met risico op riemslip of breuk en uitval van accessoires zoals dynamo en waterpomp. Langdurig doorrijden kan resulteren in metaal-op-metaal contact en serieuze motorschade. Bovendien kunnen trillingen en kloppende geluiden toenemen, wat de rijcomfort en betrouwbaarheid van de BMW 1 Serie vermindert.
Het vervangen van de trillingsdemper van de krukas bij een BMW 1 Serie kost doorgaans enkele honderden euro’s, afhankelijk van of je een OEM- of aftermarket-onderdeel neemt en de arbeidskosten van de garage. Het onderdeel zelf is relatief goedkoop, de kosten zitten vooral in de arbeid. Met de juiste gereedschappen en wat sleutelervaring is het in principe een klus die je zelf kunt uitvoeren. Heb je weinig ervaring met motormechaniek, dan is het verstandiger om dit door een professional te laten doen.
Ja, er zijn aftermarket trillingsdempers beschikbaar voor de BMW 1 Serie. Deze zijn vaak gemaakt van robuust staal en hoogwaardig rubber en zijn ontworpen voor high-performance belasting, bijvoorbeeld bij N55-motoren. Ze kunnen de duurzaamheid verbeteren door harmonische trillingen beter te dempen en zo slijtage aan lagers, riemen en accessoires te verminderen. Bij hogere kilometerstanden of getunede motoren worden dergelijke aftermarket dempers regelmatig als upgrade of preventieve vervanging toegepast.
