Een slechte handremwerking en versleten handremschoenen maken parkeren onzeker en kunnen serieuze veiligheidsproblemen veroorzaken. Het goede nieuws: dit relatief eenvoudige onderhoud voorkomt veel zorgen. Ontdek hoe je handrem werkt, wanneer afstellen of vervanging nodig is en wat je zelf kunt doen.
Hoe werkt de handrem in je auto?
De handrem werkt mechanisch, onafhankelijk van het hydraulische remsysteem. Bij de meeste auto’s begint de werking bij de hendel in de cabine. Nieuwere modellen hebben vaak een elektronische parkeerremknop. Als je de hendel aantrekt, span je een kabelsysteem aan dat doorloopt naar de achterwielen. Daar zetten de kabels een remmechanisme in beweging dat de remschoenen tegen een trommel of tegen een speciaal remvlak in de achterremschijf drukt.
De constructie is slim doordacht. Bij modellen zoals de Volvo V70 zit de parkeerrem vaak als aparte trommelconstructie in de remschijf. Dit is een compact remsysteem binnenin de grotere remschijf. Deze compacte oplossing levert een goed parkeermoment. Het systeem blijft ook werken als de bedrijfsremdruk wegvalt. De vergrendeling houdt de rem automatisch vast. Je hoeft de hendel dus niet vast te houden.
Belangrijke kenmerken van de handremwerking:
- de werking is mechanisch, niet hydraulisch
- de handrem blijft werken. Dit gebeurt ook als de bedrijfsremdruk wegvalt
- de rem grijpt meestal alleen op de achterwielen in
- de vergrendeling houdt de rem vast. Je hoeft de hendel dus niet vast te houden
Wat zijn handremschoenen en hoe functioneren ze?
Handremschoenen zijn remsegmenten, dit zijn de halfronde onderdelen van het remmechanisme, met frictiemateriaal. Dit is een speciale laag die voor wrijving zorgt en tegen een trommeloppervlak drukt. In veel auto’s met achterste schijfremmen zit de parkeerrem niet in de hoofdremklauw. In plaats daarvan is er een aparte trommelconstructie in de remschijf. Deze constructie wordt vaak gebruikt omdat hij betrouwbaar is bij stilstand en weinig ruimte inneemt in de wielophanging.
Het werkingsprincipe in het kort:
- de handremkabel wordt aangespannen
- een hefboom of spreidmechanisme duwt de schoenen uit elkaar
- de voering drukt tegen de trommel
- wrijving blokkeert de as of vertraagt de wielrotatie
- bij loslaten trekken veren alles terug
Waarom werkt mijn handrem niet goed?
Slechte handremwerking heeft meestal te maken met slijtage, afstelling of corrosie. Vooral vastzittende kabels door roest zijn een veelvoorkomende oorzaak. De handremschoenen slijten door gebruik. Daarnaast kunnen ze vervuild raken door remstof en vocht. Het proces van vervuiling en slijtage gaat daardoor sneller. Vooral wintergebruik en strooizout versnellen dit. Ook de kabels kunnen na verloop van tijd uitrekken of vastroesten. Hierdoor grijpt de rem niet meer goed aan.
Veel voorkomende signalen van een handrem die aandacht nodig heeft:
- de auto rolt nog licht op een helling
- de handremhendel moet erg hoog worden opgetrokken
- de handrem pakt links en rechts ongelijk
- er is schurend of slepend geluid uit de achterrem
- de auto komt moeilijk vrij na parkeren
- na regen of vorst blijft de handrem tijdelijk vastzitten
Een slappe handrem komt vaak niet alleen door de kabel. Meestal spelen meerdere onderdelen een rol. Versleten schoenen of vervuilde contactvlakken kunnen een oorzaak zijn. Ook een foutieve afstelling leidt tot problemen. Bij oudere auto’s kan corrosie de werking belemmeren. Door roestvorming in de trommel of remschijfconstructie kunnen bewegende delen vast komen te zitten.
Hoe stel ik mijn handrem af?
Het afstellen van de handrem is niet altijd hetzelfde. De methode verschilt per automodel. Bij veel auto’s is de afstelling toegankelijk via een stelmoer onder de auto, bij de handremkabels. Draai je deze moer aan, dan verkort je de kabel. De rem krijgt hierdoor een hoger aangrijppunt. Staat de rem te strak? Draai de moer dan terug. Dit doe je ook als de achterwielen slepen.
Stappen voor het afstellen van een mechanische handrem:
- Zet de auto op een vlakke ondergrond.
- Zet de auto in de eerste versnelling of parkeerstand.
- Trek de handrem een paar klikken aan, meestal drie of vier.
- Ga veilig onder de auto.
- Zoek de stelmoer op het kabelsysteem.
- Draai de moer voorzichtig aan.
- Controleer of de achterwielen licht blokkeren.
- Laat de handrem los en controleer of de wielen vrij draaien.
- Trek de handrem volledig aan en controleer of de auto stevig staat.
Let op: zijn de schoenen versleten? Dan lost afstellen het probleem niet op. Het probleem zit dan in de onderdelen zelf. De handremschoenen moeten in dat geval vervangen worden. Bij twijfel is het verstandig om eerst de staat van de schoenen te laten controleren.
‘ “Regelmatig bedienen houdt het mechanisme soepel.” ’
Hoe lang gaan handremschoenen mee?
Handremschoenen gaan meestal langer mee dan gewone remblokken, omdat ze alleen bij parkeren gebruikt worden. Gemiddeld kun je rekenen op een levensduur van 80.000 tot 150.000 kilometer, afhankelijk van het gebruikspatroon en de omstandigheden. Auto’s die regelmatig op hellingen geparkeerd worden of vaak in een stoffige of zoute omgeving rijden, slijten sneller.
De levensduur hangt af van hoe vaak je de handrem gebruikt. Ook de intensiteit van het gebruik speelt een rol. Regelmatig bedienen houdt het mechanisme soepel. Dit voorkomt vastzittende kabels of hevels. Juist bij auto’s met een automatische versnellingsbak wordt de handrem soms te weinig gebruikt. Hierdoor kunnen onderdelen vastroesten.
Wat kost handrem reparatie?
De kosten voor handrem reparatie variëren. De prijs hangt af van welke onderdelen vervangen moeten worden. Het vervangen van handremschoenen kost gemiddeld tussen de 150 en 300 euro, inclusief arbeidsloon. Moet alleen de afstelling gecorrigeerd worden? Dan ben je vaak goedkoper uit. Kabelvervanging ligt meestal tussen de 100 en 200 euro per kant.
Kostenoverzicht voor veelvoorkomende handelingen:
- handrem afstellen: 30 tot 60 euro
- handremschoenen vervangen: 150 tot 300 euro
- handremkabels vervangen: 100 tot 200 euro per kant
- eventuele extra onderdelen zoals veren of hevels: 20 tot 80 euro
Bij een onderhoudsbeurt wordt de handrem vaak standaard gecontroleerd. De monteur kijkt dan naar de belangrijkste slijtagepunten. Veel garages kijken dan naar de staat van de kabels en de werking van de hevels en terugtrekveren. Ook de dikte en conditie van de handremschoenen worden gecontroleerd. Zo signaleer je problemen vroegtijdig. Daarmee voorkom je grotere reparaties.
Kan ik dit zelf doen?
Het afstellen van de handrem kun je goed zelf doen. Je hebt hiervoor wel basiskennis en het juiste gereedschap nodig. Je hebt meestal een sleutelset nodig. Daarnaast heb je toegang nodig tot de onderkant van de auto via een hefbrug of stevig geklemde oprijplaten. Zorg dat je veilig kunt werken. De auto moet volledig geborgd staan voordat je eronder gaat.
Het vervangen van handremschoenen is technisch ingewikkelder. Het vereist bijvoorbeeld dat je de remschijven en wielen demonteert. Je moet de achterwielen en remschijven demonteren. Soms vervang je ook terugtrekveren, hevels en borgsystemen. Voor wie gewend is aan remonderhoud, is dit te doen. Het vraagt wel goed gereedschap en enige ervaring. Houd er rekening mee dat de schoenen op beide achterwielen vervangen moeten worden. Dit garandeert een gelijkmatige remwerking.
Belangrijk aandachtspunt: twijfel je over de staat van de remmen? Of zie je roestvorming in de trommel of remschijfconstructie? Laat dit dan controleren door een professional. Een goed werkende handrem is essentieel. Het is belangrijk voor veilig parkeren. Ook voor een betrouwbare keuring en dagelijks gebruik is het onmisbaar.
‘ Wintergebruik en strooizout versnellen slijtage. ’
Praktische tips om handrem problemen te voorkomen
Gebruik de handrem regelmatig. Dit houdt het mechanisme soepel. Gebruik je de parkeerrem lang niet? Dan kunnen kabels, hevels en schoenen vast gaan zitten. Zelfs bij een automatische versnellingsbak is het goed om de handrem af en toe te bedienen.
Trek de handrem niet onnodig hard aan. Extra kracht is meestal niet nodig. Te veel kracht kan op den duur bijdragen aan kabelslijtage. Het kan ook een oncomfortabel hoog aangrijppunt verbergen. Controleer regelmatig het aangrijppunt. Een goed werkende handrem grijpt meestal vrij snel en stevig aan. Heb je veel slagen nodig? Dan is afstellen of onderhoud vaak noodzakelijk.
Let op corrosie en vuil. Oudere auto’s zijn hier gevoeliger voor. Handremschoenen kunnen vastroesten. Ze kunnen ook vervuilen door remstof en vocht. Wintergebruik en strooizout versnellen slijtage. Is er recent aan de achterremmen, remschijven of kabels gewerkt? Dan moet de parkeerremwerking opnieuw gecontroleerd worden. Een verkeerde afstelling kan leiden tot een zwakke handrem. Het kan ook aanlopende remmen veroorzaken.
Op de website van Carnews vind je veel meer informatie over auto-onderhoud. Zo lees je er over veelvoorkomende problemen en praktische tips. Ontdek alles wat je nodig hebt om je auto veilig en betrouwbaar te houden.
Veel gestelde vragen
De (mechanische) handrem werkt meestal via een kabel die remschoenen of een apart mechanisme in de achterrem in beweging zet, zodat deze tegen een trommel of remvlak drukken en de achterwielen blokkeren. Het reguliere remsysteem is daarentegen een hydraulisch systeem: wanneer je het rempedaal intrapt, bouwt een hoofdremcilinder oliedruk op die via remleidingen de remklauwen of -cilinders bij alle wielen aanstuurt. De handrem is primair bedoeld om de auto stilstaand te vergrendelen en werkt doorgaans alleen op de achterwielen. Het essentiële verschil is dus mechanische kabelbediening en parkeerfunctie (handrem) tegenover hydraulische druk en rijdynamische remfunctie op alle wielen (bedrijfsrem).
Signalen van versleten handremschoenen zijn onder andere dat de auto nog rolt op een helling, de handremhendel veel slagen nodig heeft, ongelijk aangrijpen links/rechts en schurend of slepend geluid uit de achterremmen. Ook kan de auto na parkeren moeilijk “loskomen” of juist met weinig kracht van de handrem wegrijden. Versleten of slecht afgestelde handremschoenen verkleinen de remkracht van de parkeerrem, waardoor de auto onverwacht kan gaan rollen. Dit levert direct gevaar op bij parkeren op een helling en beperkt bovendien de noodremfunctie van de handrem.
Gebruik de handrem regelmatig maar zonder buitensporige kracht, en zorg dat het mechanisme schoon en goed gesmeerd blijft en periodiek wordt gecontroleerd/afgesteld om aanlopen te voorkomen. Vermijd rijden met licht aangetrokken handrem, langdurig parkeren met natte/remhete remmen en stel de handrem niet té strak af. Slijtage van de handremschoenen wordt vooral beïnvloed door rij- en parkeergebruik (hellingen, frequentie), vocht en corrosie, vervuiling met remstof en zout, en een verkeerde afstelling of vastzittende hevels/kabels. Regelmatige inspectie van schoenen, kabels, veren en trommeloppervlak verlengt de levensduur aanzienlijk.
Voor een ervaren autoliefhebber met goed gereedschap, een werkplaatsboek en kennis van remsystemen is het vervangen van handremschoenen in principe een realistische doe-het-zelfklus. De werkzaamheden vragen echter nauwkeurigheid (correct monteren, schoonmaken en afstellen), omdat een verkeerd gemonteerde of slecht afgestelde handrem direct een veiligheidsrisico vormt. Bij twijfel over eigen kennis of als er roest, vastzittende onderdelen of complexe afstelling spelen, is professionele hulp sterk aan te raden.
De typische kosten voor het vervangen van handremschoenen liggen grofweg tussen de €150 en €350 bij een universele garage, en kunnen bij een merkdealer hoger uitvallen. In deze prijs zitten meestal de nieuwe handremschoenen, kleine montagematerialen (veren, pennetjes, stelmechanisme) en de arbeidsuren. Vaak worden ook de handremkabels gecontroleerd en zo nodig afgesteld. Als de geïntegreerde remschijven/trommels versleten of ingegroefd zijn, komen daar de kosten van nieuwe schijven en remblokken nog bij.
Bij auto’s met een elektronische parkeerrem vervangt de knop de traditionele handremhendel, maar de functie blijft dezelfde: de auto mechanisch (via de achterremmen) veilig op zijn plaats houden, vaak automatisch bij stilzetten. Het systeem kan ook rijhulpfuncties bieden zoals automatisch vasthouden op een helling en automatisch lossen bij wegrijden. Voor onderhoud is het belangrijk dat de mechanische delen (kabels/hevels of remschoenen in de achterremmen) schoon, vrij bewegend en correct afgesteld blijven. Daarnaast vereist service aan de achterremmen vaak een speciale servicestand of diagnosetool om de elektrische remklauwen correct in- en uit te draaien en schade te voorkomen.
